İçeriğe geç
ipaddress.tr
Türkiye'de internet1 dk okuma

Türkiye'de IP adresleri: 1990'dan bugüne

Türkiye'deki kuruluşlara kayıtlı 16,8 milyon IPv4 adresi nasıl birikti, hangi yıllarda tahsis edildi, IPv6 nerede duruyor?

Yazar: ipaddress.tr

RIPE NCC’nin tahsis dosyasına göre Türkiye’deki kuruluşlara kayıtlı 16.827.072 IPv4 adresi (2.043 blok) ve 4.440 adet /32’ye denk IPv6 alanı (672 blok) var (7 Kasım 2026). Bu rakamlar adreslerin kime kayıtlı olduğunu söyler; nerede kullanıldıklarını değil. Güncel değerler Rakamlarla Türkiye sayfasında her veri derlemesinde yeniden hesaplanır.

İlk bloklar: üniversiteler

Türkiye’nin internet geçmişi üniversitelerle başlar. Kayıtlardaki en eski büyük blok, 26 Mart 1990’da tahsis edilen ve bugün hâlâ Bilkent Üniversitesi’ne kayıtlı olan 139.179.0.0/16’dır. ODTÜ’nün 5 Aralık 1990’da tahsis edilen 144.122.0.0/16 bloğu bugün AS1967 tarafından duyurulur. Akademik ağ ULAKNET (AS8517), 193.140.0.0/16 gibi bloklarla üniversiteleri birbirine bağlar.

Yıllara göre tahsisler

Türkiye’ye kayıtlı IPv4 alanının büyük kısmı 2004–2012 arasında tahsis edildi; geniş bant ve mobil internetin hızla yayıldığı yıllar:

Dönem Tahsis edilen IPv4 (yaklaşık)
1990–1999 1,4 milyon
2000–2003 1,1 milyon
2004–2008 7,9 milyon
2009–2012 5,9 milyon
2013–2026 0,6 milyon

2012’den sonraki keskin düşüş Türkiye’ye özgü değildir: RIPE NCC Eylül 2012’de son /8 bloğuna ulaştı ve yeni üyelere yalnızca küçük bloklar vermeye başladı; Kasım 2019’da ise dağıtacak serbest IPv4 alanı tükendi. O tarihten beri yeni IPv4 alanı ancak devir yoluyla, başka bir sahipten alınabiliyor.

IPv6

Türkiye’ye kayıtlı ilk IPv6 bloğu 4 Ekim 2002 tarihlidir; ULAKBİM’in 2001:a98::/32 bloğu 2003’te tahsis edildi. Bugün kayıtlı IPv6 alanı geniş olsa da IPv6 duyuran ağların sayısı sınırlıdır: Türkiye’de kayıtlı ve rota duyuran 889 AS’in 173’ü IPv6 öneki de duyuruyor.

Kayıtlı, duyurulan, konumlanan

Üç farklı rakam sık karıştırılır:

  • Kayıtlı: RIPE NCC’nin TR ülke koduyla listelediği bloklar (16,8 milyon IPv4).
  • Duyurulan: Türkiye’de kayıtlı ağların BGP’de duyurduğu alan (25,8 milyon IPv4); devralınan ve yurt dışındaki müşterilere ait bloklar da dahil.
  • Konumlanan: DB-IP’nin Türkiye’de kullanıldığını tahmin ettiği adresler (17,4 milyon IPv4); bunların yarısından fazlası İstanbul’da görünür, çünkü büyük işletmecilerin ana düğümleri oradadır.

Bir adresin hangi gruba girdiğini IP sorgulama sonucundaki “Kayıt” ve “Konum” bölümlerinde ayrı ayrı görebilirsiniz.

  • IP adresleri2 dk okuma

    IPv4 ve IPv6: gerçekte ne değişiyor

    Manşette adres boyutu var, ama asıl farklar ağların nasıl numaralandırıldığında, cihazların kendini nasıl yapılandırdığında ve NAT'ın akıbetinde.

  • IP adresleri2 dk okuma

    IP adresi nedir?

    İnternette bağlantınızı tanımlayan sayı — ne olduğu, kimin atadığı ve sizin hakkınızda neyi açığa çıkarıp neyi çıkarmadığı.